HER ŞEY BEYİNDE BAŞLAR! (2)

**Varlığımızın yaratıcı organı beynimizi, Mümin Sekman’ın Herşey Beyinde Başlar* adlı yapıtından alıntılarla irdelemeyi sürdürüyorum:**

**Nöron budanması “tutunamayan” nöronları nasıl bir son bekler?**

Beyin içinde yapacak iş bulamayan, diğer nöronlarla bağlantı kuramayan, ilişki
ve iletişim ağına dahil olamayan “loser” nöronları feci bir son beklemektedir.
“İşlevsiz kalan nöronlar ölürler”

Gerald Edelman’a gore bu “nöral Darwinizm”dir! Görev ve yaşam bölgesine en
iyi “uyum sağlayan nöron hayatta kalır”

**Sıkılgan nöronlar: Nöronlar sürekli yeni şeyler denemek için doğmuştur.**

Hep bildiğimiz şeyleri yaparken, nöronlar daha pasiftirler çünkü mevcut ağlar
üzerinde işlem yaparlar.Tamamen yeni şeyleri denerken, beynimiz daha önce gitmediği
bir yere giden çocuklar gibi şendir.

Yenilik nöronları uyarır.Evin dekorunu değiştirmek bile fark yaratır.Beyniniz
için sık sık yenilik yapın.Daha önce bilmediğiniz bir şeyler öğrenin, gitmediğiniz
yerlere gidin.Nöronlarınızı geliştirmek için sağa sola koşmanız gerekmez, oturduğunuz
yerden de bir şeyler yapabilirsiniz.Yeni bakış açıları geliştirmek de, yeni
yerler görmek kadar beyni geliştirir.

Aktif bir dikkat ile dünyayı algılamak, beyin gelişiminin temelidir.Leonardo
da Vinci, günlüğüne ortalama insanın, “ görmeden baktığını, duymadan dinlediğini,hissetmeden
dokunduğunu, tat almadan yediğini, fark etmeden hareket ettiğini, kokuları
ayırmadan nefes aldığını ve düşünmeden konuştuğunu” not etmişti.

**Düşünme sisteminin kilitlenmesi “Sinapslarım geçici olarak servis dışı, lütfen daha sonar tekrar deneyin!”**

Aşırı korku durumunda,beyinde salgılanan bazı kimyasal maddeler, nöronlar
arasındaki bilgi akışını durdurarak, beyni “kilitler”.Kişi o anda “iptal”olur.Beyinde
mantığa karşı askeri darbe olmuş, olağanüstü hal ilan edilmiştir.Kaza geçiren
bazı insanların kafalarına birşey çarpmadığı halde “otobüste gidiyorduk, fren
sesi duyduk, gözümü açtım ki hastanedeyim” demesinin nedeni budur.

Ayrıca Amerikan ve İngiliz tıp birlikte yayınladıkları bir bildiriyle “hastalıkların
yaklaşık % 80’ninin zihinsel kökenli” olduğunu açıkladılar.Beslenme bozukluğundan
depresyona,hiperaktifliğe,obeziteye beyin sorunu olarak bakılıyor.

**Beyin geliştirme: Beyniniz için bunları yapın, aklınız başınıza toplansın!**

Sağlam kafa hareketli vücutta bulunur.Fiziksel hareketlilik hem duygusal durumu
düzenliyor, hem düşünceleri canlandırıp zihni zindeleştiriyor.İnsan beyninin
ayaktayken % 10 daha fazla çalıştığı düşünülmektedir.Bu nedenle önemli kararlar
alırken yürüyerek düşünmeniz önerilir.

Beyin, açık hava ve bol oksijenli yerde daha iyi çalışır! Beyin dostu yürüme
alnalarının başında, bol ağaçlı alanlar ve deniz kenarları gelir.Deniz kenarında
bol miktarda negatif iyon bulunduğundan, yaratıcı düşünme imkanı yaratmaktadır.

Taze oksijen beyin için neyse , taze bilgi de zihin için odur.Beyni yoran
en önemli şey monotonluktur.Hayatınızı ne kadar renklendirirseniz ,beyninizi
o kadar neşelendirirsiniz.Yeni bir kelime ve kavram öğrenmek de beyni canlandırır.Araştırmalara
gore yabancı bir dil öğrenme beyni güçlendirir.Ayrıca ezber yapanların Alzheimer
riskini azalttığı bir araştırmada ortaya konmuştur.

Beyninizi şaşırtıp zihinsel rutinlerinizi kırın.Her zaman yaptığınız alışkanlıkların
tersini yapmayı deneyin.Diş fırçanızı “öteki” elinizle kullanın.Bilgisayarın
mouse’unu bazen diğer elinizle kullanın.Telefonunuzu bazen sol elinizde tutun,
çantanızı diğer kolunuzda taşıyın.İşten eve başka bir yoldan gidin.

Duyularınızı besleyerek beyninizi şenlendirin.Kulak için müzik, göz için estetik
görüntü, burun için güzel kokular, dil için güzel tatlar, ten için hoş dokunuşlar
geliştirici etki yapmaktadır.

Arada bir beyin diyeti yapın.Bazı günler hiçbir şey algılamama günü ilan edin.Hiçbir
şey okumayın, hiçbir şey dinlemeyin,hatta hiçbir şeyi yoğun olarak düşünmeyin.Nasıl
ki beden detoksu yaparak sindirim sisteminizi dinlendiriyorsanız, beyin detoksu
yaparak sinir sisteminizi dinlendirebilirsiniz.

Bulmacalar akıl kaslarını çalıştırır.

Beyninize bir hedef gösterin.

Yeterince uyuyun, beyin uyurken kendini düzenler.

Zihninizi ne istemediğinize değil, ne istediğinize odaklayın.

Beyninizi, büyük beyinlerle sosyalleştirin.

Senaryolu düşüncelerle,aklınızı esnetin.

**Beyin dostu besinlerin en önemlileri:**

• Haftada en az bir kez yağlı balıklardan yenmesi öneriliyor.

• Ceviz,Badem, kabak çekirdeği beyin dostu kuruyemişlerden.

• Çilek, böğürtlen antioksidan içerdiklerinden, muz ise mutluluk hormonu serotonin
içerdiğinden beyni besleyen yiyeceklerden.

• Yeşil çay rahatlatıcı etkisi nedeniyle algıları açabiliyor.

• Yağsız kırmızı etin uzun sureli hafızayı güçlendirdiği düşünülüyor.

• Süt,peynir,yoğurt gibi kalsiyum yönünden zengin besinler sinir sisteminin
fonksiyonlarını geliştiriyor.

• Siyah üzüm çekirdeği birçok beyin bilimci tarafından ısrarla öneriliyor.

• Bitter türü çikolatanın endorfin salgısını artırarak dikkat ve konsantrasyonu
canlı tuttuğu düşünülüyor.

• Soya, keten tohumu, yumurta sarısı ve yeşil sebzelere “hafıza vitamin” deniliyor.

• Folik asit ve C vitamin kaynağı olan portakal suyu da beyin dostu besinlerin
başında geliyor.

**Beyin gücü düşmanları; Bu 10 şey insanı “beyninden” vuruyor!**

• Uykusuzluk

• Fast food yiyecekler

• Aşırı stress, gerilim, duygusal travmalar

• Kirli hava, boya, civa

• Aşırı alkol, sigara tüketimi

• Hastalıklar ve aşırı ilaç kullanımı

• Cep telefonu

• Aşırı düzenli ya da aşırı düzensiz hayat

• Sarsıcı sporlar, fiziksel darbeler

• Şeker

**Büyük beyinler beyin üzerine neler demiş?**

**Charles Darwin**:Hayatımı bir kez daha yaşamak zorunda kalsaydım,haftada en az bir kere şiir okumayı ve müzik dinlemeyi bir kural haline getirirdim.Belki böylece,beynimdeki şu an zayıflamış kısımları aktif tutabilirdim.

**Albert Einstein**: Belirli bir yaştan sonara okumak,zihni yaratıcı uğraşlarından fazlasıyla saptırmaktadır.Çok fazla okuyan ve beynini çok az kullanan biri, tembelce düşünme alışkanlığına düşer.

**St.Augustin**: Akıl vücuda emreder ve vücut itaat eder.Akıl kendisine emreder ama söz geçiremez!

**Beyin üzerine komik sözler ve sloganlar!**

• Diş macununu şampuanına karıştırmaya başlamalısın.Beyninde çürük oluşuyor!

• Beynini yıkadım ama içindeki koyu lekeleri çıkarmakta zorlandım.

• Allah beynimizi başımızdan eksik etmesin!

• Seni sevdiğim kadar beynimi sevseydim,nörolog olurdum.

• Nöral ağların seyrek dediler, kız vermediler.

• Keskin hatıra,belleğe zarar güzelim.

• Nazar etme ne olur,nöronlarını kullan senin de olur.

• Neskafe bile üçü bir arada,ben kafadan yalnız!

• Kafamda beyin olalı, böyle zulüm görmedim!

Kişisel gelişim uzmanı Mümin Sekman, size özetlemeye çalıştığım yapıtı için
şöyle diyor: “Bu kitap, beyni içeriden dikizlemek için yazıldı!”

Sekman, kitabında beynin “nasıl çalıştığını ve daha iyi nasıl çalıştırıldığını”
akıcı ve sade üslubu ile anlatmakta.Verdiği örnekler ve ilginç benzetmelerin
çalışmaya ayrı bir renk kattığını düşünüyorum.

*Alfa Yayınları, 2011