EZBER BOZULMADI

Cannes’da ezber bozulmadı. Ana seçkilere bakınca, filmleri beklenen ustalarla yenilikçi genç sinemanın birkaç adı arasında kurulan zorunlu ince dengelerde herhangi bir kayma gözlemlenmiyor. Nanni Moretti başkanlığındaki ana jürinin vereceği Altın Palmiye’nin 22 adayı arasında David Cronenberg, Michael Haneke, Abbas Kiarostami, Ken Loach, Jeff Nichols, Alain Resnais, Carlos Reygadas gibi beklenen vazgeçilemez adlar yanında, farklı sesler getiren ya da Cannes’da ilk kez yarışacak olan yönetmenleri tek elin parmaklarıyla saymak mümkün.

İlk filmlerini gerçekleştiren genç yönetmenler Altın Palmiye yarışında yer bulamazken, “Belirli Bir Bakış” (Un Certain Regard) bölümünde 4, yarışma dışı “Özel Gösterimler” (Séances Spéciales) programında da bir koltuk kapabilmişler ancak…

“Belirli Bir Bakış” ikincil bir seçki mi?

Cannes Festivali’nin en yeni yan bölümü olan “Belirli Bir Bakış” gündeme geldiği 1978’den bu yana, ana yarışmaya, yani Altın Palmiye yarışına katılacak filmleri seçenler tarafından biçimlendirildiği için, “Resmi Seçki” damgasını taşıyan bir bölüm. Bu nedenle de, ikincil seçki olma kuşkusu taşıyor. “Belirli Bir Bakış” aslında ikincil değil, ikinci bir seçki. Daha ‘zor’, iddialı, yenilikçi sanat filmleri yanında, genç ya da az tanınmış yönetmenlerin filmlerini tanıtmayı amaçlayan bu seçki, belki de festivalin en merak uyandıran bölümü. Çünkü, azımsanamayacak bir bölümünün birçok ülkede dağıtım ağında yer bulamayacağı bu filmler, yedinci sanatın geleceğine ilişkin ipuçları veren denemelerden oluşmakta…

Peki, “Belirli Bir Bakış” nasıl ve ne zaman gündeme gelmişti ? Temelde, bir güç kavgasının sonucuydu. 1962’den itibaren Fransız Sinema Yazarları Birliği tarafından düzenlenen “Eleştirmenlerin Haftası”, özellikle de, ilk kez 1969’da perdelerini açan “Yönetmenlerin On Beş Günü” gibi bağımsız diğer yan bölümlerin getirdiği rekâbeti ilk aşamada dengelemek, sonra da ana programın lehine dönüştürmek amacıyla gündeme geliyordu. “Belirli Bir Bakış”ı, 1978 yılında Gilles Jacob yaşama geçirmişti. Festivali 25 yıl sanat yönetmeni sıfatıyla yönettikten sonra, on yıl önce yerine gelen Thierry Frémaux’nun bir basamak üzerinde “Festival Başkanı” konumuna gelerek ana çizginin belirlenmesinde hâlâ etkili olan Gilles Jacob hedefine çoktan ulaşmış bulunuyor. Özel olarak bu bölüm için oluşturulan ayrı bir jürinin değerlendirerek ödüller dağittığı “Belirli Bir Bakış” ikincil bir seçki olma ithamından sıyrılarak, sanat çizgisi daha doyurucu, koşut bir festival programı olarak algılanıyor.

Türk sineması ve Cannes…

Türk sineması açısından da ezber bozulmadı. Altın Palmiye yarışında 1980’li yıllara iki filmle damgasını vuran Yılmaz Güney’den sonra, 2000’li yılların vazgeçilmez adları Nuri Bilge Ceylan ve Fatih Akın öncelikli yerlerini korumayı sürdürüyorlar. Fatih Akın’ın Türkiye’de çektiği, çevre kirliliği konusuna eğilen belgesel nitelikli çalışması “Cenneti Kirletmek”, ana seçkilerin “Özel Gösterimler” bölümündeki 8 film arasında yer alıyor. Nuri Bilge Ceylan da, festivalin bağımsız yan bölümü “Yönetmenlerin On Beş Günü”nü düzenleyen Fransız Yönetmenler Birliği’nin 2002’den bu yana bir yönetmene verdiği “Carrosse d’Or” ödülünü almak için Cannes yolculuğuna çıkacak…

Bu saptamalar, tabii ki Nuri Bilge Ceylan ile Fatih Akın’ın dünya sineması haritasındaki özgün ve saygın yerlerini yadsımıyor; sadece, Cannes gibi büyük bir festivalin yeni adlara, yeni biçimlere açılmakta yapısı gereği ne kadar zorlandığını, festivalle Türk sineması arasındaki ilişkilerin tarihini de göz önüne alarak anımsatıyor…

Kısa film dalında verilecek Altın Palmiye yarışına Türkiye’den bir aday

Türk sineması açısından yenilik, kısa film dalında bu yıl Jean-Pierre Dardenne başkanlığındaki ayrı bir jüri tarafından verilen Altın Palmiye ödülüne, 2006’dan bu yana ilk kez aday olması. Toplam 4500 aday arasından belirlenen 10 filmlik resmi yarışmalı bölüm seçkisinde yer alan Rezan Yeşilbaş’ın (1977, Diyarbakır) 14 dakikalık “Sessiz-Be Deng” adlı çalışması, İstanbul Festivali’nde sunulan bir dizi filmde de gözlemlenen kimlik ve anadil sorununa, yasakların geçerli olduğu döneme dönerek eğilmekte. 1984’te, Diyarbakır’da tutuklu olan kocasını ziyarete giden bir Kürt kadının öyküsünü anlatan Rezan Yeşilbaş, Nuri Bilge Ceylan (1995), Ebru Yapıcı-Ceylan (1998), Belma Baş (2006) ve Deniz Gamze Ergüven’den (2006) sonra, Cannes’ın resmi kısa film seçkilerinde Türkiye’den yer alan beşinci yönetmen oluyor.

Listeler gelecek hafta tamamlanacak…

Türk sinemasının Cannes’da başka adlarla da varlık göstermesi umudu tümden son bulmadı. Ana seçkilere önümüzdeki günlerde birkaç film daha ekleneceği, aynı zamanda jüri üyelerinin de basına açıklanacağı, Thierry Frémaux tarafından resmen duyuruldu. Ayrıca, festivalin ilk ve ikinci filmlere ayrılan yan bölümü “Eleştirmenlerin Haftası” ile, koşut festival konumuyla önem kazanan bağımsız “Yönetmenlerin On Beş Günü” seçkileri gelecek hafta açıklanacak.

CANNES FESTİVALİ’NE SEÇİLEN TÜRK FİLMLERİ

A) Yarışmalı ana bölüme seçilen filmler (1946-2012):

Uzun filmler:


* ‘Yol’, Yılmaz GÜNEY / Şerif GÖREN, 1982 
 (Altın Palmiye’yi Costa GAVRAS’ın ‘Missing’ adlı filmiyle paylaştı)

  • ‘Duvar’ (Le Mur), Yılmaz GÜNEY, 1983
  • ‘Elveda Yabancı’ Tevfik BAŞER, 1991
  • ‘Uzak’, Nuri Bilge CEYLAN, 2003 (Jüri Büyük Ödülü ve En iyi Erkek Oyuncu Ödülü)
- ‘İklimler’ Nuri Bilge CEYLAN, 2006
  • ‘Yaşamın Kıyısında’, Fatih AKIN, 2007
  • ‘3 Maymun’, Nuri Bilge CEYLAN, 2008 (Mizansen Ödülü )
  • ‘Bir Zamanlar Anadolu’da’, Nuri Bilge CEYLAN, 2011 (Jüri Büyük Ödülü)


2)

Kısa filmler:


* ‘Koza’, Nuri Bilge CEYLAN, 1995 
- ‘Kıyıda’, Ebru YAPICI, 1998

  • ‘Poyraz’, Belma BAŞ, 2006
  • ‘Bir Damla Su’, Deniz Gamze ERGÜVEN, 2006
  • ‘Sessiz – Be Deng’ Rezan YEŞİLBAŞ, 2012



B) Yan bölümlere seçilen filmler: 



  1. Eleştirmenlerin Haftası (Semaine Internationale de la Critique) (1962-2012) İlk ya da ikinci filmlere ayrılan yan bölüm

‘40 Metrekare Almanya’ (Allemagne, 40 m2), Tevfik BAŞER, 1986
‘Dolunay’ (Pleine lune), Şahin KAYGUN, 1988

* ‘Benim Sinemalarım’ (Mes cinémas), FÜRUZAN ve Gülsün KARAMUSTAFA, 1990 
- ‘Robert’s Movie’, Canan GEREDE, 1991 


  • ‘Gemide’ (Dans le bateau) Serdar AKAR, 1999



2. Yönetmenlerin 15 Günü (Quinzaine des Réalisateurs) (1969-2012) 



  • ‘Umut’ (Espoir),Yılmaz GÜNEY, 1971
    ‘Hazal’, Ali ÖZGENTÜRK, 1980
    ‘At’ (Cheval, mon cheval), Ali ÖZGENTÜRK, 1982 

  • ‘Dilan’, Erden KIRAL, 1987
    ‘Herşeye Rağmen’ (Malgré tout), Orhan OĞUZ, 1988
    ‘Sis’ (Le Brouillard), Zülfü LİVANELİ, 1989
    ‘Hamam’ (Hammam), Ferzan ÖZPETEK, 1997
    ‘Bir Parça Özgürlük’ (Kleine Freiheit), Yüksel YAVUZ, 2003
  • ‘Yumurta’ (L’Oeuf), Semih KAPLANOĞLU, 2007

  1. Belirli Bir Bakış (Un Certain Regard) [resmi nitelikli yan bölüm] (1978-2012):


 ‘Yer Demir Gök Bakır’, Zülfü LİVANELİ, 1987
‘Gece Yolculuğu’, Ömer KAVUR, 1988

* ‘Akrebin Yolculuğu’, Ömer KAVUR, 1997 


  • ‘Harem’, Ferzan ÖZPETEK, 1999
    ‘İtiraf’ Zeki DEMİRKUBUZ, 2002
    ‘Yazgı’, Zeki DEMİRKUBUZ

CANNES 2012 – ANA BÖLÜM (ALTIN PALMİYE)

Açılış filmi

Wes ANDERSON, MOONRISE KINGDOM, 1s34

***

  • Jacques AUDIARD, DE ROUILLE ET D’OS, 1s55
  • Leos CARAX, HOLY MOTORS, 1s50
  • David CRONENBERG, COSMOPOLIS, 1s45
  • Lee DANIELS, THE PAPERBOY, 1s41
  • Andrew DOMINIK, KILLING THEM SOFTLY, 1s40
  • Matteo GARRONE, REALITY, 1s50
  • Michael HANEKE, AMOUR, 2s06
  • John HILLCOAT, LAWLESS, 1s55
  • HONG Sangsoo, DA-REUN NA-RA-E-SUH
(IN ANOTHER COUNTRY), 1s28
  • IM Sang-soo, DO-NUI MAT (THE TASTE OF MONEY), 1s53
  • Abbas KIAROSTAMI, LIKE SOMEONE IN LOVE, 1s49
  • Ken LOACH, THE ANGELS’ SHARE
(LA PART DES ANGES), 1s46
  • Sergei LOZNITSA, V TUMANE (DANS LA BRUME), 2s07
  • Cristian MUNGIU, BEYOND THE HILLS, 2s35
  • Yousry NASRALLAH, BAAD EL MAWKEAA (APRES LA BATAILLE) 1s56
  • Jeff NICHOLS, MUD, 2s15
  • Alain RESNAIS, VOUS N’AVEZ ENCORE RIEN VU, 1s55
  • Carlos REYGADAS, POST TENEBRAS LUX, 1s40
  • Walter SALLES, ON THE ROAD (SUR LA ROUTE), 2s20
  • Ulrich SEIDL, PARADIES: Liebe
 (PARADIS: Amour), 2s00
  • Thomas VINTERBERG, JAGTEN (THE HUNT), 1s46

***

Kapanış filmi

  • Claude MILLER, THÉRÈSE DESQUEYROUX (Yarışma dışı), 1s50:
    “Belirli Bir Bakış” (Un Certain Regard)

  • Ashim AHLUWALIA, MISS LOVELY, ilk film, 1s50
  • Juan Andrés ARANGO, LA PLAYA, ilk film, 1s30
  • Nabil AYOUCH, LES CHEVAUX DE DIEU, 1s55
  • Catherine CORSINI, TROIS MONDE, 1s40
  • Brandon CRONENBERG, ANTIVIRAL, ilk film, 1s50
  • Benicio DEL TORO, 
Pablo TRAPERO, 
Julio MEDEM, 
Elia SULEIMAN, 
Juan Carlos TABIO, 
Gaspard NOÉ et 
Laurent CANTE, 7 DIAS EN LA HABANA, 2s05
  • Benoit DELÉPINE,
 Gustave KERVERN, LE GRAND SOIR, 1s32
  • Xavier DOLAN, LAURENCE ANYWAYS, 2s41
  • Michel FRANCO, DESPUÉS DE LUCIA, 1s33
  • Joachim LAFOSSE, À PERDRE LA RAISON, 1s54
  • Darezhan OMIRBAYEV, STUDENT, 1s30
  • Moussa TOURE, LA PIROGUE, 1s27
  • Pablo TRAPERO, ELEFANTE BLANCO, 2s00
  • Sylvie VERHEYDE, CONFESSION OF A CHILD OF THE CENTURY
 (CONFESSION D’UN ENFANT DU SIECLE), 2s05
  • Koji WAKAMATSU, 11.25 THE DAY HE CHOSE HIS OWN FATE, 2s00
  • LOU Ye, MYSTERY, 1s30
  • Benh ZEITLIN, BEASTS OF THE SOUTHERN WILD, ilk film 
(LES BÊTES DU SUD SAUVAGE) , 1s32


Yarışma dışı sunulan filmler

  • Bernardo BERTOLUCCI, IO E TE, 1s37
  • Eric DARNELL, Tom MCGRATH, MADAGASCAR 3, EUROPE’S MOST WANTED
    (MADAGASCAR 3, BONS BAISERS D’EUROPE), 1s30
  • Philip KAUFMAN, HEMINGWAY & GELLHORN, 2s34

Geceyarısı gösterimleri

  • Dario ARGENTO, DARIO ARGENTO’S DRACULA, 1s46
  • Takashi MIIKE, AI TO MAKOTO, 2s14

65. Yaşgünü

  • UNE JOURNÉE PARTICULIÈRE de Gilles Jacob et Samuel Faure 53′


Özel Gösterimler 


  • Fatih AKIN, DER MÜLL IM GARTEN EDEN, 1s25
  • Laurent BOUZEREAU, ROMAN POLANSKI, A FILM MEMOIR, 1s34
  • Ken BURNS, Sarah BURNS, David MCMAHON, THE CENTRAL PARK FIVE, 2s00
  • Sébastien LIFSHITZ, LES INVISIBLES, 1s55
  • Claudine NOUGARET, 
Raymond DEPARDON, JOURNAL DE FRANCE, 1s40
  • Nelson 
PEREIRA DOS SANTOS, A MUSICA SEGUNDO, TOM JOBIM, 1s30
  • Gonzalo TOBAL, VILLEGAS, ilk film, 1s36
  • Apichatpong 
WEERASETHAKUL, MEKONG HOTEL, 1s01

Kısa Filmler yarışmalı bölümü

  • Alvaro APONTE-CENTENO, MI SANTA MIRADA, Porto Rico, 15′
  • Eicke BETTINGA, GASP
(SOUFFLE), Almanya, 15′
  • Mohamed BOUROKBA 
(Hamé), CE CHEMIN DEVANT MOI, Fransa, 15′
  • Bassam CHEKHES, FALASTEIN, SANDOUK, AL INTEZAR 
LIL BURTUQAL, Surye, 15′
  • Grainger DAVID, THE CHAIR, ABD, 12′
  • Zia MANDVIWALLA, NIGHT SHIFT, Yeni Zelanda, 14′
  • Chloé ROBICHAUD, CHEF DE MEUTE, Kanada, 13′
  • Michael SPICCIA, YARDBIRD, Avustralya, 13′
  • Emilie VERHAMME, COCKAIGNE, Belçika, 13′
  • L.Rezan YESILBAS, SESSIZ-BE DENG
 (SILENCIEUX), Türkiye, 14′